A coś Ty, to badziewie?! Mowy nie ma!

Jesteśmy w agencji wynajmu samochodów. Na Dużej Wyspie nasze bagaże nie zmieściłyby się do Toyoty Corolli, tu z kolei nie ma zamówionego przez nas Forda. Byłabym tym nawet poirytowana, gdyby nie to, że dziewczyna, która nas obsługuje jest naprawdę bardzo bardzo sympatyczna.

- Są na razie trzy rodzaje samochodów: ten osobowy jest o $15 za dzień droższy od tego przez Was zamówionego, Jeep Liberty biały – o $25, z kolei w kolorze czerwonym o $30.

- Weźmy ten czerwony. On ma zdejmowany dach – moje dziecko jest podekscytowane.

- Czy ten dach zdejmuje się ręcznie? – pytam podejrzliwie.

- Tak, niestety ręcznie – odpowiada dziewczyna.

- Michał, nie bierzemy czerwonego. Nie będziemy się z nim mocować. Może weźmy ten samochód osobowy? – usiłuję działać rozsądnie.

- A coś Ty, to badziewie?! Mowy nie ma. Weźmy białego Jeepa Liberty.

Jeśli jeszcze raz syn zarzuci mi rozrzutność, to przypomnę mu nie jeden moment, ale wiele, w tym ten, kiedy „napalił się” na wóz terenowy. Poza tym ten osobowy – nie widzę, jaka to marka – nie wygląda na badziewie.

- OK, to bierzemy białego Jeepa – mówię do dziewczyny.

- WOW!!! Super, ale będzie szpan na Facebooku – moje dziecko jest seventh heaven i najwyraźniej dobrze jest mu w tym siódmym niebie.

Trzeba koniecznie zainwestować w kurs asertywności. Inaczej przepadnę z kretesem, jeśli już się to nie stało J. 

Punkt widzenia zależy od punktu siedzenia

Kiedy byliśmy w Honolulu, mój syn stwierdził, że jesteśmy na kompletnym zadupiu, bo wszak to środek Pacyfiku i wszędzie stąd daleko. Nieważne, że na tym "zadupiu" jeździ więcej luksusowych samochodów niż w stolicy światowego hazardu, czyli Monte Carlo. I więcej tam sklepów największych projektantów mody niż gdziekolwiek indziej.  Michał stwierdził, że on znów jest poszkodowany, bo matka go wywiozła, Bóg wie gdzie, a taki Kuba to ma dobrze, bo przez trzy tygodnie na południu Francji nie będzie wychodził z basenu. Ja już przyzwyczaiłam się do tego, że mój syn "zawsze ma gorzej", ale nie mogłam się powstrzymać, by mu powiedzieć, że o naszym kraju się mówi, że jest "zadupiem" Europy, więc punkt widzenia zależy od punktu siedzenia. I na przyszłość jedzie na wczasy do Koluszek albo Tłuszcza. Oczywiście, sam, bo ja jadę znów na jakieś "zadupie" :)

Hawaje są niesamowicie zróżnicowane, można tam znaleźć wodospady, wulkany, las tropikalny, obszary pustynne, czasami jedno obok drugiego. Honolulu, a szczególnie Waikiki nie można porównać, np. z wyspami Big Island albo Maui. W stolicy stanu Hawaje jest światowo, a na pozostałych wyspach swojsko. Tam to jest dopiero "zadupie". Ale nie dla mojego syna. Zarówno w Konie, jak i Lahainie mieliśmy do dyspozycji baseny, więc mój syn mógł choć przez 2 tygodnie poczuć się, jak jego kolega na południu Francji. Choć niestety biedaczek musiał zobaczyć, jak wygląda okolica, taka trochę większa okolica, bo musiał obejrzeć cale wyspy. No cóż... nie odpuściłam mu :)

Raz mój syn chciał zachować się jak dżentelmen

- Michał, kończ, idziemy zwiedzić okolicę.

Zjadł  i ponownie usiadł z iPhone`em.

- A czy ja nie mogę zostać? – zaczyna przeciągać strunę.

- Nie!

- No, OK., to chodźmy – mówi niemal obrażony.

Musimy się ruszyć. Całe przedpołudnie spędziliśmy na lotniskach i w samolotach, teraz trzeba rozprostować kości.

Przy naszym apartamencie jest zarówno taras z leżakami, jak i zejście na plażę. Od strony parkingu jest też duży basen, wykonany z terrakoty mozaikowej, przedstawiającej wielkiego wieloryba na dnie. Przy wejściu na basen informacja: furtkę otwiera się kluczem do apartamentu. No, ja się na tym nie znam, ale jeśli wszystkie klucze od wszystkich apartamentów pasują do tej furtki, to czy każdy klucz pasuje do zamku w drzwiach innych mieszkań? Mam nadzieję, że jakimś cudem nie pasuje. Wsadzamy klucz w zamek furtki. Furtka się otwiera.

Sprawdzam numer miejsca parkingowego, który dostałam wraz z innymi istotnymi informacjami. Zgadza się, taki numer istnieje i nawet nikt na nim nie zostawił pojazdu. Jutro my tu zaparkujemy.

Idziemy w kierunku sklepu, w którym robiłyśmy niedawno zakupy. Po prawej stronie jest plaża publiczna i skwer. Dalej jest stacja benzynowa i sklep ABC Stores. Nie dotarliśmy dziś do niego, a szkoda, bo jest w nim większy wybór. Najpierw chcemy wziąć dosłownie dwie rzeczy, jutro będziemy mieli samochód, to zrobimy większe zakupy. Kusi nas wiele produktów. Mam ochotę na piwo Corona, ale najbardziej opłaca się wziąć „sześciopak”, więc wkładam go do koszyka. O, i wina czerwonego też bym się napiła. Michał podchodzi i prosi, żebym dla niego wzięła buteleczkę Pina Colady. Wkładam szybko do koszyka, żeby nikt nie widział, że osoba niepełnoletnia interesuje się jakby nie było alkoholem. Jeszcze kilka rzeczy i mamy już pełne dwa koszyki.  Podchodzimy do kasy. Pani pakuje nasze zakupy w dwie torby: jedną z grubego plastiku, drugą papierową. W tej drugiej jest część alkoholu. Po dokonaniu płatności mój syn bierze torbę papierową w rękę, chce ją zanieść do domu. W tym momencie kasjerka podskakuje do góry, jakby ktoś ją ukuł szpilką i mówi:

- Proszę natychmiast zabrać jemu tę torbę – mówi z przerażeniem w głosie.

- A co ta kobieta wywija? Chyba jej odwaliło – mówi mój syn - chwała Bogu! - po polsku.

Dla świętego spokoju wyjmuję z jego rąk torbę.

- Pewnie chodzi jej o to, że w tej torbie jest alkohol. Pewnie myśli, że ja kupiłam go dla Ciebie. Albo myśli, że procenty z alkoholu przez papier przejdą na Ciebie – śmieję się – Chodź, na zewnątrz odbierzesz ode mnie zakupy. Gdyby ona wiedziała, że Pina Colada i Corona są dla Ciebie, to pewnie wezwałaby policję.

Reakcja tej kobiety naprawdę była nerwowa. Nie pozwoliła mojemu synowi zachować się jak dżentelmen. A tak rzadko mu się to zdarza J.

Potrzebna odrobina pokory - od zaraz

Stoję przed dwiema tabliczkami i czuję, jak na całym ciele pojawia się gęsia skórka. Właśnie wyjechaliśmy na popołudniową wycieczkę wzdłuż wybrzeża na północ od miasta Lahaina, w pobliżu którego mieszkamy. Miało być lekko, łatwo i przyjemnie, czyli podziwianie krajobrazów z samochodu. Ja już pomijam fakt, że Jeepa Liberty łatwo i przyjemnie się nie prowadzi, bo on jest ciężki jak wół i oporny jak osioł. Muszę koniecznie go rozpracować, bo inaczej znienawidzę prowadzenie samochodu. A znienawidzić nie mogę, bo jestem typem człowieka zawsze zmotoryzowanego. Musiałam chwilę odpocząć od „wygód” motoryzacji, dlatego zatrzymaliśmy się. W dole widać przepiękny gejzer.

Stoję przed tabliczkami i wyobraźnia zaczyna mi pracować. Jedna z nich ostrzega, że gejzer nie jest placem zabaw i że nie wolno się do niego zanadto zbliżać, bo może wciągnąć każdego, kto nie zachowa się ostrożnie. Druga z kolei upamiętnia chłopca, który zginął, zassany przez wodę. „Jak Wam się podoba?”, pozwolę sobie zacytować Szekspira.

Gejzer jest fantastycznym zjawiskiem, które należy podziwiać z pewnej, bezpiecznej odległości. Było kilka wypadków na Maui, w których zginęli ludzie, bo podeszli za blisko. Rozpętała się wtedy burza w mediach, że brak w takich miejscach ostrzeżeń o grożących niebezpieczeństwach. Najwyraźniej tutejsze tabliczki pojawiły się po serii śmiertelnych wypadków.

Chyba żadne ostrzeżenia, odwoływanie się do ludzkiej wyobraźni i zdrowego rozsądku nie wpłyną na postawy turystów. Przy gejzerze jest grupka śmiałków, a wśród nich … – o, Chryste Panie! – mój rodzony syn.

- Co on tam robi? – zaczynam panikować.

- Michał, wracaj – krzyczę i zaczynam biec w jego stronę.

Na nogach mam klapki, a zejście do gejzeru jest kamieniste. Mój syn nie tylko mnie wykończy, on przede wszystkim ściągnie na siebie jakieś nieszczęście. Krzyczę, ale wszędzie słychać szum wody. Mogę sobie krzyczeć! Równie dobrze mogłabym dzwonić na Berdyczów. Jeżeli Michał przeżyje, to ja go „zabiję” za ten numer, który właśnie wykonał.

- Michał, wracaj … – tym razem dodaję niecenzuralne słowa – Natychmiast wracaj. Masz szlaban na …– i tu wyliczam wszystkie konsole, które posiada – „zero” gier do końca świata i o jeden dzień dłużej – mój synek jest już przy mnie, dzięki Bogu. Teraz czeka go bura.

- Czy Ty oszalałeś? Nie widzisz ostrzeżeń? Nie umiesz czytać? Rozum Ci odebrało? Tu jest napisane czarno na białym, że zbliżanie się do gejzeru jest niebezpieczne.

Mam ochotę spuścić mu lanie. Nie byłoby to takie proste. Jest już na to za duży.

- Michał, czy Ty mógłbyś choć raz w życiu okazać trochę pokory, szczególnie w  obliczu żywiołów natury?

- A dlaczego znów się „ciskasz”? Przecież nie byłem tam sam. Skoro ich gejzer nie wciągnął, to dlaczego miałoby mnie to spotkać?

Głęboko oddycham. Muszę się opanować. Porozmawiam z nim wieczorem. A w ogóle to zdecydowanie wolę prowadzić samochód ciężki jak wół. Przynajmniej będzie bezpiecznie.

Moje Najdroższe Body Board

Dziś już wyjeżdżamy. Polecimy na wyspę Maui, na której mamy wynajęty tylko jeden apartament, więc nie trzeba będzie ciągle się przemieszczać. Przylecieliśmy do Hilo, ale samolot powrotny mamy z Kailua-Kona. Mamy przesiadkę w Honolulu i 50 minut przerwy. Polecimy na lotnisko w Kapalua, które chyba jest bardzo małe, bo agencję wynajmu samochodu zamykają o 17.00, a my pechowo wylądujemy kilka minut po zamknięciu. Za to z lotniska do wynajętego przez nas apartamentu mamy niecałą milę.

Dojeżdżamy do znaku, informującego o tym, że kończy się strefa zagrożenia tsunami. Przejeżdżaliśmy koło niego codziennie i nigdy nie czuliśmy się nieswojo. Nie uświadamialiśmy sobie realnego zagrożenia, choć na Dużej Wyspie są ślady tragedii, spowodowanej falami tsunami. W stanie Hawaje istnieje wysoko rozwinięty system wczesnego ostrzegania. Można sobie nawet ściągnąć aplikację na iPhone`a i iPada, która na bieżąco informuje mieszkańców stref zagrożenia o sytuacji na Pacyfiku.

Zostawiamy za sobą ewentualne zagrożenia i suniemy w stronę lotniska.

- Bardzo przepraszam, mamy przesiadkę, lecimy na Maui. Dokąd powinniśmy się udać?

Mam już dość. Od 20 minut kręcimy się w kółko. Co osoba, to sprzeczna informacja. Chcemy dotrzeć do gate`u, z którego odlatuje samolot na wyspę Maui.

- A jakimi liniami lecicie? – pyta czarnoskóra Amerykanka przy stanowisku linii Hawaiian.

- Hawaiian Airlines – odpowiadam cierpliwie.

- Ale my teraz nie mamy samolotu na Maui. Poproszę potwierdzenie lotu.

Daję jej grzecznie wydruk z Internetu z potwierdzeniem zakupionych biletów. Jej twarz nagle chmurnieje.

- Czytać nie potrafisz? – pyta mnie – Przecież tu jest wyraźnie napisane: Island Air. To nie jest nasza linia.

Spoglądam na wydruk. „Island Air” napisane jest drobnym drukiem. Ten samolot jest linii Hawaiian, obsługiwany przez Island Air. Tak jest napisane w potwierdzeniu. Nie chcę się z nią kłócić, bo po pierwsze mamy coraz mniej czasu do odlotu, a po drugie nie po to jestem na urlopie, żeby kłócić się z ludźmi.

Niesympatyczna pracownica linii Hawaiian wysłała nas za szklane drzwi. Wpadamy. Zaczynam biegać po lotnisku, żeby było szybciej. Moja rodzina za mną: to znaczy mama biegnie, a Michał dostojnie sunie. Jemu się nie śpieszy.

- Przepraszam, mamy przesiadkę, lecimy na Maui. Chcemy wiedzieć, który gate jest właściwy.

Człowiek w okienku Island Air zdziwiony patrzy na nas.

- Ależ powinniście wyjść z budynku przylotu i pójść do budynku odlotów.

Słucham? No tego nie przewidziałam. Mamy dwukrotnie się odprawiać? Przecież już to zrobiliśmy na Dużej Wyspie. Jakaś paranoja!

- A co z naszym bagażem? Mamy go odebrać, a następnie ponownie nadać? – po prostu nie mieści mi się w głowie, że można coś takiego wykombinować.

- Nie, bagaż został na pewno przekierowany do Waszego samolotu.

No, przynajmniej bagaż traktują tu z szacunkiem.

Nie jest dobrze. Pozostało dwadzieścia minut do odlotu i mamy do przejścia całą procedurę: odprawa paszportowa, bagażu ręcznego itd. O której powinniśmy wsiąść na pokład?

- Michał, pośpiesz się, naprawdę jest już dramatycznie późno – wolniej już chyba iść nie może.

- Ale o co Ci chodzi? Mamy jeszcze dwadzieścia minut – muszę się naprawdę opanować, żeby go za uszy nie pociągnąć. Biegnę cały czas, walizka kabinowa robi na chodniku piruety, pod pachą wiruje deska do surfowania. Babcia usiłuje zdyscyplinować wnuka. Ledwo co słyszę, bo ciśnienie w uszach powoduje, że w ogóle nic nie słyszę.

- Kochani, chodźcie, ja lecę do okienka, żeby ich poinformować, że zaraz dotrzecie.

Wpadam do hali odlotów, na całe szczęście prawie pustej. No tak, pewnie pozostali pasażerowie są już przy wejściu do samolotu.

- My mamy przesiadkę, lecimy na wyspę Maui – zdanie to zaczynam powtarzać jak mantrę.

- A bardzo proszę, ale deskę trzeba nadać na bagaż.

Czy to oznacza, że w liniach Hawaiian mogłam przewieźć ją za darmo, podczas gdy w Island Air muszę zapłacić?

- Ponieważ jest to drugi bagaż pasażera, trzeba dopłacić $30.

˝Zabijam˝ wzrokiem Michała. Do tej pory pływał na desce tylko raz. Tkwimy przy okienku odprawy paszportowej. Uważam, że coś tu nie jest w porządku. Kupiłam bilety w liniach Hawaiian, a tylko dlatego, że obsługuje je inny przewoźnik, muszę dopłacać za coś, za co w tych pierwszych płacić bym nie musiała. Jestem jednak na wakacjach, więc podałam bez komentowania kartę kredytową. Michał będzie mógł na tej desce napisać: „Moje Najdroższe Body Board” J.

Nasi znajomi będą mogli zobaczyć, jaką jesteś panikarą

Jesteśmy w Parku Stanowym Rzeki Wailuku (Wailuku River State Park). Stoimy przed Tęczowym Wodospadem (Rainbow Falls), który wcale nie jest tęczowy. My to jednak wiemy. Tęcze tu tworzą się o świcie, a my – by zobaczyć wszystkie cuda hawajskiej natury – musielibyśmy wstawać codziennie w nocy. To jest nie do przeskoczenia.

Tęczowy wodospad znajduje się w miejscu, w którym rzeka wpada do ogromnego zbiornika. Wąwóz jest osłonięty bujną, gęstą tropikalną roślinnością, a nad wodą koloru turkusu rosną piękne krzewy dzikiego imbiru. Rozłożyste drzewa mango sprawiają, że miejsce wydaje się tak odległe od miejskiego zgiełku, pomimo że rzut kamieniem znajduje się miasto Hilo.

Hawajczycy nazywają wodospad Waiānuenue, co w dosłownym tłumaczeniu oznacza „tęczową wodę” bądź „tęczę widzianą w wodzie”. Za wodospadem kryje się głęboka, naturalna jaskinia lawowa, która – jak głosi legenda – jest domem prastarej bogini Hiny, rodzicielki półboga Maui. To tu najczęściej widać tęcze, kiedy o poranku słońce przedziera się przez mgiełkę, unoszącą się nad spadającą wodą. Ścieżka prowadząca do jaskini jest wyboista i śliska. Trzeba bardzo uważać i mieć na nogach odpowiednie buty.

- To ja lecę na dół – krzyczy Michał i biegnie ścieżką wśród drzew figowca bengalskiego, w kierunku wodospadu.

Nie zdążyłam się zorientować, o co mu chodzi, a on już schodzi po skałach.

- Michał, natychmiast tu wracaj. To, co chcesz zrobić jest niebezpieczne – naprawdę zaczynam się denerwować.

- Zostaw go w spokoju. Masz syna, nie córkę. Chcesz go wychować na niedorajdę. Poza tym tam są ludzie, więc chyba nie jest tam niebezpiecznie.

Zaczynam nagrywać w telefonie film. To sobie później porozmawiam z moim synem. Zorientowałam się, że wciąż do niego krzyczę, żeby wracał, choć on już mnie chyba nie słyszy. Jest na dole. Z mojej perspektywy patrząc, jest już nad przepaścią. Niech on tu tylko wróci, to poobrywam mu uszy. Czy ja się muszę tak denerwować? Widzę, że on podchodzi jeszcze bliżej. No, nie! To nie może tak być!!!  

- Nie denerwuj się. On już wraca.

Moja mama stara się być opanowana, choć i ona pewnie się denerwuje. To jej jedyny wnuk. Ja sama jestem jedynaczką.

Całe szczęście, że Michałowi nie przyszło do głowy, żeby zejść do jaskini, bo wtedy naprawdę wpadłabym w panikę. Jego conversy to nie buty do trekkingu. A gdyby coś mu się stało, to musiałybyśmy zejść do niego w naszych klapkach. Jakoś sobie tego nie wyobrażam. Teraz też przez nieodpowiednie obuwie sterczymy na górze, zamiast pójść za nim.

Jaskinię Hiny najlepiej jest zwiedzać wcześnie rano, kiedy jest wystarczająco dużo światła, żeby zobaczyć formacje skalne. Droga, którą wybrał Michał to ta wyboista i śliska ścieżka do jaskini, tyle że to nie jest żadna ścieżka, tylko strome skały lawowe.

Wrócił. Jest już na górze.

- Czy Ty oszalałeś? To nie jest trasa dla człowieka w trampkach. Tu trzeba mieć odpowiednie obuwie. Mogłeś złamać nogę, a nawet spaść w przepaść, bo stałeś za blisko krawędzi.

- Mamo, wyluzuj. Nic mi się nie stało.

Nagle dostrzega w ręku mój telefon.

- O, mogę pożyczyć?

- Mama nagrała dla Ciebie film, żebyś mógł zobaczyć, jak schodziłeś.

Michał odtwarza filmik i wybucha śmiechem.

- Ale super, mamo, dziękuję. Będę miał świetny materiał do umieszczenia na Facebooku. Nasi znajomi będą mogli zobaczyć, jaką jesteś panikarą.

Ja go chyba uduszę bez wstępnej rozmowy, bez ceregieli. Odchodzę. Wchodzę do lasu banian. Szukam czarnoksiężnika, Wiedźmina, Wernyhory. Help! Pomocy!!!

Dlaczego warto poznać 7 praw huny?

Opuszczamy dom w Volcano Village na hawajskiej wyspie Big Island. Bardzo żałuję, że musimy stąd wyjechać. Tu jest pięknie, a nie wiadomo, co zastaniemy na miejscu, w mieszkaniu w Kailua-Kona w zachodniej części Dużej Wyspy. Czasami zdjęcia w Internecie nie oddają rzeczywistego stanu wynajmowanego mieszkania.

Ostatni raz sprawdzam, czy nie zostawiliśmy czegoś w środku i już zatrzaskuję drzwi.

- Tu na pewno ktoś był. Ten mop stał w innym miejscu – mama ma pamięć fotograficzną. Jest montażystką filmową i potrafi w najdrobniejszych szczegółach odtworzyć obraz. Ja jej wierzę, że mop stał w innym miejscu, ale przecież sam nie pokonał tych kilku metrów. Ktoś tu musiał być, a nie było nikogo słychać.

- Chyba sprzątaczka tu była, ale jakaś niewidzialna. Pewnie czeka, aż sobie pojedziemy – mama „czyta” w moich myślach.

- Mamo, coś Ty najlepszego zrobiła? Zatrzasnęłaś drzwi? Jak ja teraz umyję ręce? – Michał się denerwuje, nie mogąc otworzyć drzwi do domu. Wszystkie drzwi pozamykałam, bo nie wiedziałam, że ktoś chce posprzątać po nas. Poza tym i tak bym je zamknęła. A skąd mam wiedzieć, że to sprzątaczka, a nie złodziej?

- Chodź, pod tarasem jest kran z wodą. Tam umyjesz ręce.

Nie chcę mu mówić, że jest tam szlauch, ale niestety, już go zobaczył i właśnie stwierdził, że oszalałam.

- No, nie! Dziękuję! Nie muszę myć rąk.

MANA. Aia no i ka mea e mele Ana – powtarzam sobie siedem praw huny – Moc pochodzi z wnętrza. PONO. Ike ‘ia no ka loea i ke kuchu – Prawda zawiera się w rezultacie. Najspokojniej w świecie biorę ręce Michała i opłukuję je wodą ze szlauchu. Jak dłużej posiedzę na Hawajach, to stanę się „oazą szczęścia i spokoju”.

Najpierw jedziemy do Hilo. Cały dzień będziemy w trasie, więc postanowiliśmy po drodze trochę pozwiedzać. W Hilo są dwa ciekawe miejsca, które chcielibyśmy zobaczyć: Ogród Japoński i Kokosową Wyspę.

Jedziemy samochodem. Michał nadal się boczy, bo umyłam jego ręce zimną wodą, w dodatku nie z kranu.

- Chyba chcesz, żebym się przeziębił. Tu jest chłodno, a Ty mnie myjesz zimną wodą.

A to dobre! Czyli jak on wyskakuje zimą w rozpiętej kurtce i bez czapki na głowie ani szalika na szyi, to wtedy wszystko jest w porządku, wtedy się nie przeziębia? Tylko dlaczego zawsze po takich „wyczynach” choruje? A jak ja mu opłukałam ręce – OK., przyznaję –  zimną wodą, ale nie na mrozie, tylko przy jakiś 17°C, to już ma duży problem. Jest przecież ubrany odpowiednio do temperatury: spodnie, bluzka, bluza. Na pewno się pochoruje, już to widzę. Jestem w myślach zgryźliwa.

Dojeżdżamy bez problemu do japońskiego ogrodu. Liliuokalani Gardens nazwano na cześć hawajskiej monarchini. Park, którego są częścią został zaprojektowany w 1900 roku na wzór ogrodów japońskich, by uhonorować – a jakże! – japońskich imigrantów. Park utrzymany jest w stylu Edo (tak nazywało się miasto Tokio w latach 1603 – 1868). Jest największym takim ogrodem poza Japonią. Pośrodku parku znajduje się staw Waihonu z licznymi mostkami, wysepkami, altankami i pagodami. Rosną w nim wierzby płaczące (zupełnie, jak w Polsce), liczne azalie, gdzieniegdzie widzimy polanki bambusów i akry soczyście zielonej trawy.

Wróciliśmy do Tori, tradycyjnej japońskiej bramy. Robię Michałowi pamiątkowe zdjęcia. Łaskawie pozuje. O, Boże, chyba przed chwilą się uśmiechnął. Sprawdzam. Tak, utrwaliłam uśmiech na twarzy mojego syna. To chyba nie jest tak źle. Może zaczęło mu się tu podobać.

Idziemy po niezbyt szerokim moście wyłącznie dla pieszych, który łączy Banyan Tree Drive z Wyspą Kokosową (Coconut Island). Hawajczycy nazywali ją Moku'ola, co w języku hawajskim oznacza „uzdrawiającą wyspę” oraz „wyspę życia”. W przypadku wielu chorób to właśnie tu przybywali oni po uzdrawiające kuracje. 

W języku hawajskim słowo „ola” znaczy zarówno zdrowie, jak i życie. Hawajczycy wierzyli, że nie może istnieć życie bez zdrowia i zdrowie bez życia.

Dawniej hawajska medycyna była bardzo rozwinięta. Istniał zawód medyka, istniały leki, opracowane były kuracje. By zrobić specjalizację lekarską i zostać kahuną-znachorem/lekarzem, odbywano długoterminowe praktyki. By móc uzdrawiać chorych w specjalnych świątyniach (heiau), przechodzono szkolenia. Były też miejsca szczególne, znane z sąsiedztwa uzdrawiających wód źródlanych. Takim miejscem było właśnie Moku`Ola na Dużej Wyspie. 

Michał idzie przede mną. Most jest krótki i mój syn jest już prawie na wyspie. Jeśli będzie sadził takie duże kroki, za chwilę znajdzie się na jej drugim krańcu. To jest maluteńka wysepka wielkości małego boiska do piłki nożnej.

Wyspa ma kształt elipsy, dookoła rosną palmy kokosowe. Tuż przy zejściu z mostu ostrzeżenie: "Uwaga na spadające kokosy i gałęzie". Wyspa jest też popularnym miejscem, w którym pary biorą ślub. Ta część Hilo w ogóle cieszy się wśród nowożeńców powodzeniem. Pobliski ogród japoński, w którym przed chwilą byliśmy też często gości pary młode, które mówią sakramentalne "tak". Pewnie po ceremonii ślubnej na Wyspie Kokosowej małżonkowie "żyją długo i szczęśliwie" pod warunkiem, że w trakcie nie spadnie im na głowę żaden kokos, ani gałąź.

Usiłuję znaleźć jakieś stoisko z jedzeniem i napojami. Niestety – podobnie, jak w parku wulkanów – i tu ludzie muszą zabierać ze sobą kosze piknikowe i lodówki samochodowe. Zaczyna być to regułą. Chyba każdy mieszkaniec ma odpowiedni sprzęt w swoim domu.

- Mamo, jest strasznie ciepło – moje dziecko zaczyna narzekać. Ponownie zapomniało ubrać się "na cebulkę".

- No to wskocz do wody. Ja zaniosę ubrania do babci i spróbuję załatwić jakiś ręcznik.

Mama została pilnować samochód. Podobnie jak w drodze z lotniska, tak i teraz część bagaży leży na tylnym siedzeniu. Michał zdjął przed chwilą buty i skarpetki. Gdybym ja ubrała się tak ciepło, z pewnością ugotowałabym się w czasie krótszym niż pięć minut.

- OK, Michałku, teraz zdejmij ubranie – Czekam przyczajona z aparatem, chcę uwiecznić moment, w którym on wskoczy do wody. I co widzę w wizjerze? Mojego syna, który w ubraniu skacze do wody. Nawet nie zdążyłam krzyknąć, by się nie wygłupiał.

- Super, wskoczyłeś z paskiem przy spodniach, z rzeczami w kieszeniach. Czyś Ty oszalał? Przecież to ubranie nie wyschnie w czasie dzisiejszej podróży. Zobaczysz, babcia się zdenerwuje.  

Mój syn nie odpowiada, ale nieśmiało spogląda na dziewczynę, siedzącą na brzegu. Pewnie nie chciał przy niej prezentować swego nagiego ciała. I kogo ja powinnam teraz "zabić"?

Mam tylko nadzieję, że uzdrawiająca woda, do której wskoczył sprawi, że nie będzie chorował. A moja mama za chwilę na pewno dostanie zawału.

- Milion dolarów za minę babci, jak nas zobaczy. Przygotuj aparat i rób zdjęcia natychmiast, najlepiej w trybie sportowym. Ale będzie „jazda”!!! – już się cieszy na spotkanie z babcią. I w ogóle niczego się nie boi. "Diabeł wcielony" – myślę w duchu. Zobaczysz, zaraz będziesz miał „jazdę”, po której już na pewno nie będziesz taki zadowolony.

Babcia nie zareagowała tak, jak spodziewał się Michał i jakbym ja sobie życzyła.  Nie otrzymał on spodziewanej reprymendy, a ja nie chcąc karać podwójnie, nie zrugałam go od razu po wyjściu z wody. Teraz oboje się śmieją i ja ewentualnie mogę jedynie zrobić z siebie pośmiewisko, jak nagle zacznę wyciągać konsekwencje.

Naprawdę myślałam, że on już wyrósł z wieku, kiedy ma się tę "nieznośną lekkość bytu". Kilka lat temu byliśmy w Ogrodach Kensington (Kensington Gardes) w Londynie, w części zwanej The Diana Memorial Playground. Tam jest staw, który - delikatnie mówiąc – nie jest najczystszy. Pracownicy parku – swoją drogą – mogliby oczyścić go z brudów.

Wyszliśmy na spacer. Pogoda była w miarę ładna. Było ciepło. Kilka razy powtarzałyśmy Michałowi, żeby nie podchodził za blisko krawędzi stawu, bo wpadnie do wody. On nam machał ręką, wołał : "OK, OK!!!". I wtem w ułamku sekundy znalazł się w stawie, skąpany po pas. Nie dotknął dna, bo zatrzymał się na koszu na śmieci „Królewskiej Dzielnicy Kensington”. Ktoś go najwyraźniej wrzucił do stawu, do kompletu z innymi brudami. Wracaliśmy kilka przecznic z dzieckiem, ociekającym brudną wodą. Wszyscy napotkani ludzie użalali się na Michałkiem, mówili : "Oh, poor little thing" (O, biedactwo! :). A ja sobie w duchu myślałam: "Nie poor, tylko stupid" (Nie „biedny”, tylko „głupi” :)

A to zdjęcia z 2008 roku. Moje dziecko pokazuje, że wszystko OK, a chwilę potem było już w fontannie porośniętej glonami. Ta fontanna vel sadzawka jakby wyjęta z romantycznych powieści Jane Austen, tyle że glony w rzeczywistości śmierdzą :(

Kiedy dziecku obce jest słowo "autoironia", ale za to ironię ma dopracowaną do perfekcji...

„Mamo, w Twoim wieku?” – kiedy słyszę taką reprymendę mojego syna, która ma przywołać mnie do porządku, bo ja np. tańczę, „sypię” dowcipami, głośno się śmieję… kiedy ją słyszę, szlag mnie trafia na miejscu. Co to w ogóle jest za pytanie? I jak wiele mówi o stosunku dziecka do rodzica. Wczoraj pisałam o tym, jak mój syn w czasie podróży na wyspę Hawaii upomniał mnie, żebym nie patrzyła rozmarzonym wzrokiem na młodego, pięknego Hawajczyka, bo… i tu cytuję: „w Twoim wieku nie wypada”. Czy istnieje granica wieku, kiedy należy przestać marzyć, śmiać się, tańczyć i opowiadać anegdotki? I jak ta granica przebiega? Bo dla kilkulatka starość zaczyna się mniej więcej w wieku 19 lat. Piszę to z własnego doświadczenia. Mnie wydawało się w dzieciństwie, że taka osoba jest już tak stara, że lada moment umrze. Co prawda mój syn ma już 17 lat, ale to nie zmienia faktu, że jego horyzonty nie są zbyt szerokie. A może nie chodzi wcale o horyzonty, tylko o zwyczajną, czysto ludzką złośliwość, uszczypliwość, ironię i sarkazm? 

Mojemu dziecku obce jest słowo „autoironia”, ale ironię ma dopracowaną do perfekcji. Ćwiczy ją codziennie na mnie. Jestem jego "królikiem doświadczalnym". Kiedyś mnie to irytowało, dziś jeszcze szlag mnie trafia, ale powoli oswajam sie z "ciętym" językiem Michała. Pomogło mi w tym napisanie relacji z podróży na Hawaje. Byliśmy w niej ponad miesiąc, jeśli liczyć dwa pobyty w Londynie: przed wylotem do Honolulu i po powrocie do Wielkiej Brytanii. Pisanie potraktowałam jako psychoterapię. Specjalnie o naszym pobycie pisałam w czasie teraźniejszym. Chodziło mi o to, żeby różne sytuacje z synem przeżyć na nowo, "przetrawić" je i oswoić "potwora". Kiedy tworzy się tekst, wielokrotnie robi korektę, pewne niesympatyczne sytuacje, które samemu się przeżyło przestają być "nasze", stają się częścią fikcji. I tak było w moim przypadku. 

Nadal nie zgadzam się na to, by syn mi dyktował, w co mam się ubrać, z kim mam się przyjaźnić, pozwalał, a częściej nie pozwalał na wyjście ze znajomymi. Jak typowy chłopiec z tzw. "rozbitego" domu przyjmuje rolę mężczyzny - pana i władcy. Wcześniej mu mówiłam, że z jego tatą rozwiodłam się, bo właśnie za bardzo chciał mną rządzić, a ponieważ z nim nie mogę się rozwieść, to powinien dać sobie spokój, bo mnie tylko denerwuje. Teraz po prostu kiwam z politowaniem głową, miną daję do zrozumienia, że po mnie to "spływa" i idę dalej. Choć są momenty, że mam ochotę po prostu stanąć na stołku albo lepiej na stole (mój syn jest o 17 cm ode mnie wyższy) i wałkiem od ciasta "wklepać" mu trochę rozumu do głowy i jeszcze więcej szacunku do dorosłych. Bo i teraz czasami szlag mnie trafia, jak młody człowiek z politowaniem kiwa na mnie głową, robi miny uczonego filozofa, który stoi przed kretynką i ocenia, dyktuje, rozkazuje. I niemiłosiernie się wywyższa.

"Mamo, w Twoim wieku?" Wrrrr:(((((

Michał ponownie jest niezadowolony. Zaczynam się do tego po mału przyzwyczajać. Tym razem chodzi o to, że impreza, na którą się właśnie wybieramy – jego zdaniem – na pewno jest taką samą „cepelią”, jak nieszczęsny rejs statkiem o zachodzie słońca na O`ahu. Usiłuje podbuntować swoją babcię, że bez sensu wywaliłam pieniądze na różne „nieatrakcyjne atrakcje”, zamiast kupić bilety lotnicze w klasie business.

- Michał, myślę, że przeżyjesz tę imprezę. Na pewno długo nie potrwa.

- Przeżyję, bo zabiorę ze sobą iPhone`a. Zamierzam przez cały czas słuchać polskiego rapu, żeby nie słyszeć miejscowego badziewia.

To może być nawet interesujące: polski podkład muzyczny, np. pod pokazy polinezyjskich ogniomistrzów. No, cóż … totalna globalizacja. Multi-kulti. Moje dziecko ma zawsze ze sobą telefon, a w nim kilka tysięcy utworów na wypadek, gdyby trafił na super nudną i super długą imprezę. Rok wcześniej byliśmy na „Aidzie” w Arena di Verona. Muszę przyznać, że sama żałowałam, że nie zabrałam z hotelu słuchawek. Przynajmniej w ogóle cokolwiek bym słyszała. „Aida” w tamtym wykonaniu była operą bez nagłośnienia. Śpiewacy musieli zmagać się w amfiteatrze z prawami fizyki i braku akustyki, z góry skazani na porażkę. Baryton jeszcze było słychać, ale sopran w ogóle niknął w ogromnej przestrzeni otwartego obiektu. Jedynym ciekawym akcentem był wjazd na scenę koni, ale niestety szybko je stamtąd zabrano. Za szybko, bo moje dziecko akurat wtedy zainteresowało się operą, gdyż samo od wielu lat jeździ konno. W momencie, kiedy wyprowadzono konie ze sceny, Michał włożył do uszu słuchawki i tyle miałam z ukulturalniania mojego syna. Pamiętam, że bilety były bardzo drogie, a „Aida” była porażką. Trochę „bolało” L.

Dojeżdżamy do hotelu, w którego ogrodach ma odbyć się Lava Legends & Legacies – wieczorek folklorystyczny, w czasie którego mamy poznać miejscowe legendy i podania oraz dowiedzieć się o dziedzictwie kulturowym Hawajów.

Stoimy w kolejce. Za czym kolejka ta stoi? – chciałoby się zacytować fragment piosenki Krystyny Prońko. Nie znoszę kolejek, a nie mam wyjścia. Muszę odstać swoje. Pozostali kolejkowicze cierpliwie czekają na swoją kolej. Podchodzimy do kontuaru. Oprócz girlandy lei, wykonanej z muszelek, dostajemy do przeczytania tekst ostrzeżenia, że organizator nie ponosi odpowiedzialności za pogodę i żywioły natury. Oznacza to, że jeśli lunie na nas deszcz lub przyjdzie fala tsunami, to mamy się z nim nie procesować. Myślę, że wtedy nie byłoby nam w głowie ciąganie organizatorów po sądach.

- O, a nie mówiłem? Taki sam układ, co na statku na O`ahu. Długie stoły, szwedzki bufet, a pewnie zaraz wybiorą mistrza ceremonii – triumfuje Michał.

Wrrr … staram się go nie słuchać. W sukurs przychodzi kelner z Mai Tai. O, tak, koktajl alkoholowy pomoże mi przetrwać trudne chwile. Pyszny!

- Czy ja mógłbym dostać jeden Mai Tai dla siebie? – pyta urażony Michał.

Zabijam go wzrokiem.

- OK., OK. Dlaczego się denerwujesz? Tylko pytam.

- Jeśli potem będziesz się tłumaczył tutejszej policji, to możesz sobie wziąć szklankę napoju wysokoprocentowego.

- Ty jesteś moją mamą, Ty się będziesz tłumaczyć za mnie.

- Zatem nie dostaniesz alkoholu, a na pewno nie w miejscu publicznym. KROPKA!

Z głośników dociera do nas kobiecy głos. Zapowiada ceremonię Imu i prosi gości o podejście w pobliże kopca, koło którego przed chwilą przechodziliśmy. W zasadzie ten kopiec wygląda jak miejsce, w którym organizatorzy mogliby rozpalić ognisko. Brakuje jedynie drewna.

Podchodzimy bliżej. Kopiec otoczyło sporo osób, ledwo co widzę. Mojej mamie – na całe szczęście – udało się podejść bliżej. Nagrywa.

Mężczyźni w polinezyjskich pareo dźgają dzidami obiekt zainteresowania, czyli kopiec, by – jak nam wyjaśnia kobiecy głos – wydobyć z ziemi wieprzowinę. Czym jest ceremonia Imu? Jest prastarym sposobem przyrządzania wielu potraw. Pierwsi Hawajczycy gotowali w ten sposób mięso i warzywa. Imu po hawajsku znaczy „dół, jama, dziura”. Najpierw wykopywano w ziemi zwartą dziurę o głębokości od dwóch do czterech stóp (0,6 – 1,2 m), ale na tyle szeroką, by pomieścić w niej przyrządzane jedzenie, kamienie, węgiel i warzywa, ale równocześnie na tyle wąską, by ciepło nie rozchodziło się na boki. W czasie Imu węgiel i kamienie są bardzo mocno rozgrzane, mięso – najczęściej jest to wieprzowina – zakryte jest warstwami liści i matami, a następnie zasypywane ziemią. Węgiel i kamienie dają ciepło, liście powodują wilgoć, a maty – parowanie, zatem nie jest to proces pieczenia, a raczej – jakbyśmy współcześnie powiedzieli – gotowania na parze. W rezultacie – jak nas zapewnia kobiecy głos – będziemy mogli skosztować przepysznej, soczystej i niezwykle delikatnej wieprzowiny.

Mężczyźni wyjmują kamienie ze środka przepołowionego prosiaka i przenoszą go na stół, na którym rozdrobnią go na małe cząsteczki. My wracamy na swoje miejsca. Biorę łyk Mai Tai. Pycha!  

Zaczyna się „cepeliowski” rytuał: kobiecy głos przedstawia mistrza ceremonii, mistrz ceremonii wybiera odpowiednie stoliki, uczestnicy imprezy ustawiają się w kolejce po wyznaczonych przez niego stronach szwedzkiego bufetu. Znów kolejka L. Całe szczęście nie jestem głodna. Wtedy na statku nie zjadłam prawie nic. Nic mi nie smakowało. Nawet napoje alkoholowe były kiepskie. Tu przynajmniej Mai Tai jest smaczny. Mniam, bardzo smaczny.

Nie da rady, trzeba podejść do szwedzkiego stołu, stanąć w kolejce. Mistrz ceremonii właśnie na nas wskazał. Wszystkie potrawy wyglądają ładnie, jest duży wybór. Mimowolnie nakładam sobie na talerz dużo za dużo. Pojawiła się też wieprzowina z ceremonii Imu. Wygląda teraz trochę, jak duszona wieprzowina. 

Wracamy do stolika. Coś, co wygląda jak zabarwione na fioletowo tofu jest tak mdłe, że nie mogę się przemóc, by wziąć drugi kęs. Nie zapamiętałam nazwy, żeby drugi raz nie nabrać się na jego oryginalny kolor. A wrócić do szwedzkiego stołu nie mogę. Musiałabym poprosić o pozwolenie mistrza ceremonii. Paranoja!

Z kolei wieprzowina, rekomendowana przed chwilą jako miejscowy rarytas w ogóle nie ma smaku. Faktycznie przypomina duszoną wieprzowinę, brakuje w niej jedynie sosu, co sprawia że tutejszej potrawie daleko do naszej, polskiej.

Co potrawa, to coraz większe rozczarowanie. Naprawdę mi nie smakuje. Poi, które wygląda jak coś pomiędzy budyniem a puddingiem jest – delikatnie mówiąc – takie sobie. Przyrządza się je z korzenia bulwiastego, typu cebula i liści kolokazji (gatunek jadalnej rośliny). Smacznego. Błeee L.

Ograniczam się jedynie do sałatek. Sałatka jak to sałatka, trudno ją zepsuć. Dobrą sałatką, a jednocześnie przystawką jest poke, w której wymieszano sashimi tuńczyka Yellowfin, marynowanego w soli morskiej, inamona (pieczone, pokruszone orzechy candlenut), olej sezamowy, wodorosty Limu (po hawajsku algi) i posiekane papryczki chili. Receptura tej potrawy została przywieziona na Hawaje przez Japończyków. Poke jest niezłe.   

Smakuje mi także łosoś Lomi. Lubię łososia pod każdą postacią, może być Lomi, choć mam skojarzenia z masażem Lomi-Lomi. Skojarzenie to nie jest bezpodstawne: powszechnie mówi się na niego łosoś Lomi-Lomi (niestety masażu tu nie zapewniają, a szkoda). Zazwyczaj jest on dodatkiem do drugiego dania. W jego skład wchodzi poza łososiem głównie pomidor. Przepis ten na wyspy przywieźli pierwsi żeglarze z Zachodu.

- Czy Pani już skończyła? – z rozmyślań wyrywa mnie naprawdę przystojny mężczyzna. Wysoki, umięśniony, śniady brunet. Wiem, wiem, w tej szerokości geograficznej to żadna rewelacja. Niemniej jedno jest dla mnie pewne: Hawajczycy są ładniejsi od Hawajek. One z kolei mają budowę ciała od pasa w dół taką, że od bardzo szerokich bioder nogi zwężają się do bardzo chudych kostek. Wygląda to dość dracznie, szczególnie jeśli dziewczyna ma na sobie przylegające do ciała dzinsy. Mężczyzna pochylony nade mną poza pareo, nie ma nic na sobie. Można sobie pomarzyć J.To on nas witał, teraz z kolei pełni funkcję kelnera. Ciekawe, co jeszcze będzie tu robił.

Siedzimy na tarasie hotelu, nad oceanem. Podobnie, jak nasz apartament, jest on położony na wybrzeżu klifowym. Akurat jest zachód słońca. Wszyscy – jak na komendę – wstali od swoich stolików i podeszli bliżej urwiska. Wszyscy mają w rękach aparaty, robią zdjęcia. My też. Nawet Michał się wciągnął. Nie da się pozostać obojętnym na coś tak zjawiskowego.

Dopiero zachód słońca, które jakby zanurzyło się w oceanie sprawia, że ludzie wracają do swoich stolików. Zaczyna się luau.

Luau jest tradycyjnym hawajskim przyjęciem, ucztą, imprezą, festynem, świętem, któremu towarzyszy zabawa. Kierowca busa, który nas wiózł z lotniska do hotelu na Waikiki bardzo zachwalał luau. Powiedział, że koniecznie musimy się wziąć w nim udział. Hawajczycy zastąpili wyraz party słowem luau (po hawajsku „przyjęcie”, „impreza”). Bal maturalny, wesele i urodziny to też jest „luau”, które poprzedzają odpowiednie przymiotniki.

Historia biesiadowania na Hawajach sięga czasów pierwszych Hawajczyków. Przez wieki jadali oni osobno: osobno kobiety, osobno mężczyźni. Tym pierwszym nie wolno było na co dzień jeść wyrafinowanych potraw, bądź podawanych tylko na specjalne okazje. Dopiero w 1819 roku król Kamehameha II zniósł prawo religijne rdzennych mieszkańców wysp hawajskich i symbolicznie zaprosił wszystkie kobiety z całego Królestwa, by z nim spożyły wieczerzę. W ten sposób narodził się luau – zwyczaj, pielęgnowany zarówno przez propagatorów kultury, jak i liczne biura podróży.

Patrzę na scenę. Mężczyźni dają pokaz tańca z płonącymi pochodniami. No i, bardzo proszę, wysoki, umięśniony, śniady brunet vel komitet powitalny vel kelner teraz zajmuje się tańcem. Ciekawe, ile on ma tu etatów i ile zarabia?

- Mamo, nie patrz tak. W Twoim wieku…? – moje dziecko naprawdę chce się doigrać. Następny raz nie zabiorę go na koniec świata. Wakacje spędzi w Koluszkach albo Tłuszczu. Poza tym, co to znaczy „W Twoim wieku”? Ostatnio takim pytaniem, „okraszonym” oburzoną miną uraczył mnie na nartach w Dolomitach. Tańczyłam sobie w apartamencie przy włączonym MTV, do teledysków włoskiej play listy, gdy wtem moje dziecko spojrzało i powiedziało: „Mamo, w Twoim wieku nie wypada”. To naprawdę nie było miłe. Gdyby mi powiedział, żebym przestała skakać, bo zarwie się pode mną podłoga i będziemy musieli płacić odszkodowanie, to jeszcze bym to zrozumiała. To przemówiłoby do mojej wyobraźni, ale kwestia wieku…? To cios poniżej pasa.

Tancerze ognia sprawnie obracają pochodniami, które płoną na obu końcach. Nie wiem, jak oni to robią, ale przerzucają sobie płonące drągi, nie parząc się przy tym. Zataczają nimi koła, robią ósemki. Dowiadujemy się, co jeszcze oznacza słowo poi – łańcuchy, używane przez tancerzy: Poi to także nazwa pewnego plemienia Maori, żyjącego w Nowej Zelandii. 

Taniec ognia z zastosowaniem różnych technik jest częścią dziedzictwa kulturowego wielu rejonów świata. Najstarszy z nich wywodzi się z Samoa i znany jest jako Siva Afi i Płonący Nóż (Siva Afi and The Fire Knife). Taniec ten ma swoje korzenie w starożytnych samoańskich pokazach o nazwie `ailao i służy pokazaniu sprawności samoańskiego wojownika, który zręcznie kręci, rzuca, chwyta i tańczy niczym z bronią, narzędziem walki, które może razić ogniem wroga.

Na scenie pojawiły się tancerki hula. Mają na sobie spódniczki, wykonane z długiej trawy i biustonosze z łupin kokosa. Podziwiam je. Ja chyba zadrapałabym się na śmierć pod warunkiem, że zmieściłabym się w „kokosowy” biustonosz. Jak to musi swędzieć? Okropne!

Taniec hula, jak i pozostałe tradycje rdzennych Hawajczyków zostały zakazane pod naciskiem chrześcijańskich misjonarzy i amerykańskich protestantów w latach trzydziestych XIX wieku. Oficjalnie głosili oni, że hula jest tańcem pogańskim, choć wielu z nich w głębi ducha popierało tę tradycję i zezwalało na tańce pod własnym dachem. To ułatwiło wprowadzenie uregulowań prawnych w połowie XIX wieku. Publiczne pokazy hula mogły być organizowane, lecz wcześniej trzeba było na nie uzyskać licencję.

Na początku XX wieku taniec hula przeszedł istną transformację, stał się „towarem” dla turystów. To właśnie wtedy zaczęto organizować wieczorki, spektakle, m. in. Kodak Hula Show, hula „zagościła” w filmach powstającej fabryki snów – Hollywood. Pomimo ogromnej komercjalizacji hula była nadal praktykowana w odległych rejonach Hawajów, w skromniejszej formie, lecz z poczuciem dumy narodowej. Ponownie moda na ten taniec pojawiła się w latach siedemdziesiątych, w czasach Hawajskiego Renesansu i nieprzerwanie trwa do dnia dzisiejszego.

Mężczyźni na scenie grają na gitarach i ukulele. No i ponownie wysoki, śniady, umięśniony młodzieniec pojawia się w nowej roli. Tym razem jest muzykiem. OMG, nie dość, że przystojny, to jeszcze wszechstronnie utalentowany. Polki chyba powinny masowo tu przyjeżdżać w poszukiwaniu szczęścia J.

Tancerki hula wdzięcznie pląsają po scenie. Taki taniec to też dobry sposób na pozbycie się nadwagi i stresów. Trzeba zaangażować ręce, oczy, biodra i nogi – po prostu całe ciało. Ma to również znaczenie dla tańca hula: rękoma opowiada się historię, oczy dodają tej opowieści ekspresji, ruchy bioder i stóp wskazują rytm i moc.

Luau dobiega końca. Wstajemy od stolików i w rytmie hula zmierzamy do wyjścia. To znaczy my we dwie, przecież Michał nie będzie się "błaźnił" :) Spojrzał na nas, pokiwał z politowaniem głową i przyśpieszył kroku.  

Biodra, stopy, ręce – tanecznym krokiem idziemy do samochodu. Hula!